Tevredenheid over eerste tochten elektrisch binnenvaartschip: ‘Geen kinderziektes’
Gepubliceerd op: 18-09-2021

Het waren spannende dagen voor de technici van Zero Emission Services (ZES) en de schippers van de Alphenaar. Sinds 6 september vaart het schip twee keer per dag tussen Moerdijk en Alphen aan den Rijn, volgeladen met Heinekenbier.

Twee containers vol batterijen

Van de ruim vijftig containers aan boord per vaartocht zijn er twee waar geen bier in zit. Op de twee knalgroen geverfde containers staat een grote Z. Ze zijn volgeladen met batterijen die zorgen voor de voortstuwing van het schip.

De ene energiecontainer wordt gebruikt op de heenweg. De andere op de terugweg. Vanuit Moerdijk gaat het exportbier naar Rotterdam en Antwerpen voor transport naar diverse landen in de wereld.

36 elektrische auto’s

“Het gaat om twee megawattuur per container, dat is het equivalent van 36 elektrische auto’s”, zegt een woordvoerder van ZES. Naast de batterijen zitten in de containers ook brandbeveiligingssystemen, communicatiesystemen en servers.

“De laatste batterijen hebben we deze week geïnstalleerd, die waren vertraagd door de problemen in het Suezkanaal”, zegt Teus van Beek, als technicus medeverantwoordelijk voor het project. “Verder hebben we nog wat instellingen geoptimaliseerd rondom cyber security. Maar van echte kinderziektes hebben we tot nu toe geen last. Het gaat goed.”

Stekker

Het opladen van de batterijen is relatief simpel. Beide containers worden bij binnenvaartterminal Alpherium in Alphen aan den Rijn met een kraan gelost en op een speciaal frame gezet, zegt Van Beek. 

“Via dat dockingstation worden ze met een stekker opgeladen. Dat duurt twee tot drie uur. In de tussentijd wordt het schip geladen en gelost. Als het vol is, kan het weer verder. Wij kunnen alles monitoren, als er iets mis is of als er onderweg een batterij uitvalt, krijgen we een alarm”, legt hij uit. 

Een energiecontainer vol batterijen kost bijna een miljoen euro. Die hoeft de binnenvaartschipper, die vaak eigenaar is van het schip, niet te kopen. Hij betaalt ZES voor het gebruik en rekent af per geleverde kilowattuur.

De eerste week was er veel contact met de schippers. Hoe bevalt het elektrisch varen? “Het laden en lossen van de elektriciteitscontainers gaat goed. We zijn nu verder aan het testen”, vertelt Van Beek.

“Zo hebben we vandaag een schipper gevraagd eerst de ene container helemaal leeg te varen. Hoe ver kom je dan? Dat ligt ook aan stroming en wind natuurlijk”, legt hij uit. “Maar een enkele reis moet je kunnen halen. Door een paar knoppen in te drukken schakelen ze van de ene stroomcontainer naar de andere.”

Dieselmotor als backup

Met Heineken en vervoerder CCT is een contract voor tien jaar afgesloten. Zo snel mogelijk moet er in Moerdijk ook een laadstation met volle container komen te staan, zodat er slechts één energiecontainer op de Alphenaar hoeft te staan.

Voor het geval alle systemen uitvallen, is ook de oude dieselmotor nog aan boord. “Dat is verplicht, je moet een back-up hebben”, zegt Van Beek.

CO2

De transportsector is nu nog verantwoordelijk voor circa 21 procent van de CO2-uitstoot in Nederland. Daarvan komt ongeveer 5 procent voor rekening van de binnenvaart. Per jaar bespaart de Aphenaar 7 ton stikstof en 1000 ton CO2, een kleine bijdrage aan de emissievrije binnenvaart. 

ZES wil zo snel mogelijk opschalen om die bijdrage groter te maken. Uiteindelijk moeten er in 2030 acht schepen op verwisselbare accu’s varen op 30 vaarroutes. Daarmee kan dan volgens het bedrijf 360.000 ton CO2 en 2.800 ton stikstof aan uitstoot worden bespaard.

Netwerk van laadpalen

Dan moeten er op strategische plekken in havens laadpalen worden geplaatst of volle laadcontainers, zodat schippers bijna meteen door kunnen varen. Die laadstations, met een vermogen van ongeveer 1 megawatt, staan gepland voor onder meer Rotterdam, Moerdijk en Alblasserdam.

Met twintig laadstations is er binnen Nederland naar eigen zeggen een dekkend netwerk te maken. Voor de kosten van ongeveer 20 miljoen euro hoopt het bedrijf subsidie te krijgen. 

Alternatieven

Terwijl de Alphenaar op batterijen vaart kijken andere rederijen naar alternatieven zoals brandstofcellen met ammoniak, synthetische methanol, waterstof en biobrandstoffen. Maar al deze alternatieven leggen het op dit moment af tegen de batterijen op de Alphenaar, aldus Van Beek. 

“Bij biobrandstof worden nog steeds schadelijke stoffen zoals stikstof en CO2 uitgestoten”, zegt Van Beek. Varen op ammoniak kan pas over een decennium, aldus de kenners.

“En waterstof is wel schoon, maar die techniek kunnen je nog niet op grote schaal toepassen. Je hebt veel ruimte nodig voor de opslag. Maar het is wel iets waar we voor de toekomst naar kijken”, besluit hij. 

Ga naar de bron